Ode aan de mainstream media

Vandaag de dag zie je het overal op internet: de mainstream media zouden links zijn, nepnieuws verspreiden en zwijgen over misstanden. Zelf kom ik dit mantra dagelijks tegen, dus vandaag: een ode aan de mainstream media (en waarom het bovenstaande niet klopt) 🗞

Nepnieuws

De grootste verspreider van nepnieuws is de NOS. Tenminste, als je een groep mensen op internet moet geloven. Het grappige is dat deze mensen vaak helemaal geen NOS (en andere mainstream media) meer volgen, en dat verkondigen ze dan ook trots. Objectiviteit is dus ver te zoeken.

Ze zullen vast ook geen weet hebben van de NOS Herstelrubriek waar fouten worden rechtgezet. Ook leggen ze op deze pagina verantwoording af over hun journalistieke keuzes. Mensen die willen weten waarom ‘NOS = fake news’ niet klopt, verwijs ik graag door naar deze uitgebreide draad op Twitter 🐥

Ook deze video van journalist en schrijver Harry Hol is een aanrader 👌🏻

De cijfers

Mensen die ageren tegen mainstream media halen vaak gevoel en feiten door elkaar. Hun overtuiging is belangrijker dan wat onderzoeken, cijfers en peilingen laten zien, en hun gevoel zit natuurlijk nooit fout. Zo is het onmogelijk dat het vertrouwen in de politiek gestegen is.

Hetzelfde zie je in het stikstof- en klimaatdebat. Daar kom je uitspraken als ‘Ik vertrouw de metingen niet, want ik ben het er niet mee eens’ tegen, wat toevallig een uitspraak is van een van de protesterende boeren.

Nog een voorbeeld: wanneer ze denken dat de misdaad stijgt en er veel meer criminaliteit is, geloven ze het niet als de NOS bericht dat de criminaliteit al jaren dalende is in Nederland.

Het is de onvrede van een deel van de bevolking, die het niet kunnen verkroppen dat de media niet exact schrijven wat zij vinden. Ze willen geen dingen leren, maar alleen lezen en horen wat ze zelf denken.

Gelukkig gaat het maar om een klein deel van de bevolking. Uit onderzoek van Reuters, in samenwerking van de Vrije Universiteit Amsterdam, blijkt dat het vertrouwen in de Nederlandse media nog altijd groot is 👌🏻

Notitie: wanneer het jaarlijkse rapport uitkomt zal ik onderstaande afbeelding updaten. Zo bevat het artikel altijd de laatste gegevens.

Leestip: bekijk ook de rapporten uit 2019, 2018, 2017 en 2016 💡

Staatsomroep

Volgens sommige mensen verzwijgen de mainstream media dingen, krijgen ze geld van de overheid om dat te doen en berichten ze alleen over dingen die de overheid (ook wel ‘roverheid’ genoemd) welgevallig zijn. En dat zou de reguliere media dan een ‘staatsomroep’ maken.

Echter, als we kijken naar de berichtgeving zien we dat er continu kritiek wordt geuit op de overheid en het beleid. De reguliere media onthullen schandalen, stellen misstanden aan de kaak en zorgen hier en daar voor het aftreden van ministers, staatssecretarissen en andere politici.

Een overzicht van journalist Rudy Bouma met onthullingen

Om een paar voorbeelden van grote onthullingen te noemen:

  • Een fraudesysteem van de Belastingdienst kwam in opspraak na onderzoek van Trouw en RTL Nieuws: het systeem voldeed niet aan de privacywetgeving en is na hun onderzoek offline gehaald [1, 2, 3]
  • De toeslagenaffaire die leidde tot het aftreden van politici en het terugbetalen van geld aan ouders, werd onthuld door Trouw en RTL Nieuws. Ze kregen er dan ook meerdere prijzen voor [1, 2, 3, 4, 5]
  • NRC en NOS onthulde dat de overheid wist dat de luchtaanval op een IS-fabriek riskant was, maar het toch uitvoerde. Bij de aanval zijn 70 burgers omgekomen. Ze wonnen voor dit onderzoek een Tegel [1, 2, 3, 4]
  • Nieuwsuur onthulde dat het ministerie van Justitie jarenlang onderzoek naar het Nederlandse drugsbeleid manipuleerde en het WODC onder druk zette [1, 2, 3]
  • De bonnetjesaffaire werd onthuld door Nieuwsuur en leidde tot het aftreden van diverse politici, waaronder een minister en een staatssecretaris [1, 2]
  • Corona-systemen van de GGD waren onveilig, waardoor medewerkers gegevens van burgers konden verhandelen. Het werd onthuld door RTL Nieuws, waarna ook Nieuwsuur, NOS en de Volkskrant onderzoek deden [1, 2, 3, 4, 5]

Zie mijn artikel ‘Hoe onze ‘staatsomroep’ de overheid structureel dwarszit’ voor meer voorbeelden. En kijk ook eens naar de lijst met winnaars van De Tegel: een prijs die wordt uitgereikt voor uitmuntende journalistiek, zoals onderzoeken, interviews, documentaires en achtergronden 🥇

En dan even over de gewone informatievoorziening van de reguliere media. Niet de grote onthullingen, maar de dagelijkse zaken: wat is er gaande in het land en de rest van de wereld, hoe kan ik afvallen, welk toiletpapier is het beste, hoe werken bepaalde dingen, etc. Een paar voorbeelden:

Alternatief

Als we naar de alternatieve media kijken, zien we iets heel anders. Daar is het dagelijkse kost om onjuistheden te verspreiden en haat te zaaien. Excuses en rectificatie blijven uit, want zij hebben de waarheid in pacht.

Leestip: zie mijn lijst met factchecks over alternatieve media 💡

Of het nou gaat over vluchtelingen, klimaat, vaccins of de Europese Unie: alternatieve media brengen, naar eigen zeggen, de waarheid en dat wat ‘verzwegen’ wordt.

Als mensen daar tegenin gaan, zoals ik nu doe, zijn die mensen links, schapen en niet wakker, of zouden ze geld krijgen. Kijk alleen al naar de spam onder mijn tweet over de NOS: steeds dezelfde inhoudsloze reacties en nergens onderbouwing 👇🏻

Natuurlijk maken de reguliere media fouten, maar er is een wereld van verschil met alternatieve media. Ik kan me bijvoorbeeld enorm irriteren wanneer NOS of NU geen bronvermelding plaatsen in een artikel, maar als ik ze benader lossen ze het op. Ook rectificeren reguliere media als dat nodig is, terwijl alternatieve media kritiek negeren en in de aanval gaan.

Bovendien vallen ze onder het toezicht van bijvoorbeeld de Raad voor de Journalistiek, waar je ook een klacht kunt indienen. Ze kunnen geen sancties opleggen, maar toch zijn ze een belangrijke instantie.

Ongehoord

Ook het beeld dat de reguliere media het ‘echte geluid’ niet benoemen en politici als Thierry Baudet niet aan het woord laten, is onzin. De mensen die klagen dat ze ongehoord zijn, hebben niets te klagen.

De Correspondent heeft hier een goed stuk over geschreven die echt het lezen waard is. Hieronder zal ik in ieder geval wat citaten plaatsen:

De voornaamste boodschap van het geluid dat nooit gehoord wordt, is dat dit geluid in de mainstream media nooit gehoord wordt. Je zou die boodschap kunnen kennen uit nieuwsberichten, interviews, columns, recensies, tv-items, media-analyses en vlogs van onder andere het Algemeen Dagblad, NRC, De Telegraaf, Pauw, Omroep MAX, het Nederlands Dagblad, Radio 1, Dagblad van het Noorden, GeenStijl, PowNed, The Post Online, De Dagelijkse Standaard, de Volkskrant, Trouw en EenVandaag

En deze niet te vergeten:

Je zou Rita Verdonk (2005, 2007), Geert Wilders (2010, 2013, 2015, 2016) en Thierry Baudet (2017) ook kunnen kennen als ‘Politicus van het Jaar’ volgens het NPO-programma EenVandaag

Ook journalist Chris Klomp heeft een artikel geschreven over het idee dat de mainstream media dingen verzwijgen en bepaalde geluiden massaal genegeerd worden: Wie gehoord wil worden, moet ook luisteren.

Goedgelovig

Over complotdenkers en mensen die ‘MSM = fake news’ roepen: het valt mij op dat juist deze ‘wakkere’ mensen nooit onderzoek doen, maar alles geloven wat in hun straatje past. Om dat te demonstreren heb ik een overzicht gemaakt van opvallende tweets: Complotdenkers zijn schapen 🐑

Gewelddadig

In de eerste versie van dit artikel besteedde ik weinig aandacht aan de toenemende agressie tegen journalisten, maar ik wil graag meehelpen aan bewustwording omdat het bizar is dat journalisten vandaag de dag niet meer ongestoord hun werk kunnen doen uit angst voor geweld.

Om te illustreren hoe ernstig de situatie is, wil ik wat artikelen delen:

Het zijn incidenten, maar het komt steeds vaker voor en is enorm ingrijpend. Journalisten worden lastiggevallen, bedreigd of de vernieling in geholpen. Apparatuur wordt kapotgemaakt en persoonsgegevens worden verspreidt.

Het is triest dat het zelfs nodig was om speciaal voor de toenemende agressie een meldpunt op te richten: PersVeilig, een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Journalisten, het Genootschap van Hoofdredacteuren, de politie en het Openbaar Ministerie.

En dat alleen maar omdat een kleine groep mensen zich hebben laten misleiden en manipuleren op internet, en geweld prima vinden. Zolang het maar gericht is tegen de zogenaamde ‘vijanden’ van het volk.

Uitleg van de Nederlandse Vereniging van Journalisten over PersVeilig

Leestip: bij PersVeilig kun je de ervaringen van journalisten lezen 💡

Tot slot

De mensen die op sociale media roeptoeteren over de mainstream media en journalisten lastigvallen zouden wel eens wat kritischer mogen kijken naar de alternatieve media en hun eigen bronnen en beschuldigingen.

Boeren plakken stickers op een journalist (18 december 2019)

Veel journalisten die worden zwartgemaakt en aangevallen, staan elke dag op met het doel om goede journalistiek te leveren. Ze schrijven over belangrijk nieuws, onthullen grote zaken, factchecken claims en hebben soms zelfs psychologische hulp nodig na een groot, intensief onderzoek.

Mijn boodschap: waardeer de reguliere media wat meer. Het gaat niet altijd perfect, maar ze helpen de samenleving enorm en blijven dat doen 🎖

Ik heb ook een tip: als je Twitter gebruikt, volg dan mijn factcheck lijst en alle accounts die ik eraan heb toegevoegd. De accounts op de lijst hanteren hoge standaarden, doen aan bronvermelding en weerleggen regelmatig nepnieuws. Denk aan mensen als Rudy Bouma en Peter Burger en websites als Snopes en PolitiFact 🔰

Toevoeging: naar aanleiding van het nieuws dat NOS na aanhoudende bedreiging en intimidatie hun logo’s van de satellietwagens haalt: blijf met je poten van journalisten af en laat ze hun werk doen.

NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff: Nederlaag voor de journalistiek.

Meer artikelen

Een paar artikelen die gerelateerd zijn aan mijn artikel en ook zeker het lezen waard zijn: De leugenfabriek, Zet eens een stap terug en De makelaars in angst 💡

Vond je dit artikel leuk?

Dat is mooi! Heb je opmerkingen of een suggestie voor een volgend artikel? Neem dan gerust contact met me op. En vergeet het artikel niet te delen ❤️

Tech 💻 • Vaccinations ⚗️ • Science 🔬 • Misinformation 🗞 • Factchecker 💡

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store